Bilim insanları, yaklaşık 1500 yıl önce Doğu Akdeniz’de etkili olan ve tarihe damgasını vuran ilk pandeminin sorumlu bakterisinin genomunu çözmeyi başardı.
Araştırmalarda, salgının çıkış noktasına yakın bir konumda bulunan Ürdün’ün antik kenti Ceraş’taki bir toplu mezarda, veba mikrobu Yersinia pestis’in varlığı tespit edildi.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Genes adlı hakemli bilim dergisinde yayımlanan çalışmayla birlikte, Justinianus Vebası’nın bu patojen tarafından kaynaklandığına dair uzun zamandır merak edilen sorular yanıt buldu.
M.S. 541 ile M.S. 750 yılları arasında süren Justinianus Vebası, milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine yol açarken, Bizans İmparatorluğu’nda önemli değişikliklere neden oldu. Ancak bu yıkıcı pandeminin neden olduğu tartışma konusu uzun bir süre muallakta kalmıştı.
Dolaylı bulgulara rağmen, salgının nedenini temsil eden mikroorganizma ile ilgili doğrudan bir kanıt bulunamamıştı.
Güney Florida Üniversitesi’nden Rays H.Y. Jiang, ortak yazarı olduğu çalışma ile ilgili olarak “Bu keşif, Justinianus Vebası’nın çıkış noktasındaki Y. pestis varlığına dair aranan kesin kanıtı sunuyor” ifadelerini kullandı.
Dr. Jiang, açıklamalarına devam ederek şöyle belirtti:
Yüzyıllar boyunca etkilerini hissettiren bir hastalığa dair yazılı kaynaklara dayanıyorduk; ancak vebanın varlığına dair somut biyolojik kanıt yoktu. Bulgularımız, bu bulmacanın eksik parçasını tamamlamış oldu.
Tarihi kayıtlara göre, veba ilk olarak günümüz Mısır’ında bulunan Pelusium’da ortaya çıktıktan sonra Doğu Roma İmparatorluğu’na yayıldı.
Bu mikroorganizmanın Y. pestis olduğuna dair bazı kanıtlar, Avrupa’nın batısındaki köylerde bulunsa da, imparatorluğun iç bölgelerinden şu ana kadar herhangi bir bulgu elde edilememişti.
Çalışmanın bir diğer yazarı Greg O’Corry-Crowe, “Hedefe yönelik antik DNA teknikleri kullanarak, antik Pelusium’a yalnızca 200 mil (yaklaşık 320 kilometre) mesafedeki Ceraş’ şehrinin altındaki eski Roma hipodromu yakınlarındaki mezar odalarından elde ettiğimiz 8 insan dişinden genetik materyali kurtardık ve dizilemesini gerçekleştirdik” şeklinde bilgi verdi.
Yapılan DNA analizinde, veba kurbanlarının neredeyse aynı Y. pestis varyantlarını taşıdığı belirlendi ki bu da bakterinin M.S. 550 ile M.S. 660 yılları arasında Bizans İmparatorluğu’nda bulunduğunu belgeler nitelikte.
Bu durum, hızlı ve yıkıcı bir salgına işaret etmekte, kitlesel ölümlerle ilgili tarihsel kayıtlarla da örtüşmektedir.
Dr. Jiang, “Ceraş, Doğu Roma İmparatorluğu’nun önemli şehirlerinden biri olup, göz alıcı yapılarıyla tanınan bir ticaret merkeziydi” diye ekledi.
Bir zamanlar burada yaşayan insanların gurur duyduğu ve eğlenceler için inşa edilen bir alanın, acil bir durumda toplu mezarlığa dönüşmesi, şehirlerin içinde bulunduğu zor durumları göstermektedir.
Pathogens isimli hakemli dergide yayımlanan bir diğer araştırma ise, bakterinin Justinianus salgını öncesinde binlerce yıl boyunca insan popülasyonları arasında dolaşmakta olduğunu ortaya koyuyor.
Aynı zamanda, 14. yüzyıldaki Kara Ölüm’den günümüze kadar görülen nadir veba vakalarının, aynı genetik atadan kaynaklanmadığını
0 Comments