Brezilya’da keşfedilen “türünün tek örneği” olarak nitelendirilen bir fosil, kuş beyninin evrimi konusunda uzun zamandır eksik olan bir noktayı aydınlattı.
Modern kuşların kökleri, ufak, tüyleri bulunan dinozorlara dayanmakta ve bu kuşlar oldukça gelişmiş bilişsel becerilere ve karmaşık davranışlara sahiptir.
Ancak, kuş kemiklerinin kırılgan yapısı nedeniyle yeterince fosil bulmak zor olduğundan, bu beyin gelişiminin nasıl ve ne zaman meydana geldiği tam olarak anlaşılamıyordu.
Öte yandan, mevcut fosil kayıtlarının büyük kısmı dinozorların neslinin tükendiği dönemin çok öncesine ait olması, bilim insanlarının ilk kuş türleri ile günümüz kuşları arasındaki bağlantıyı kanıtlayacak deliller bulmasını engelliyordu.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
2016 yılında Brezilya’da bulunan iyi korunmuş bir kuş fosilinin incelenmesi, bu belirsizliğin giderilmesi yolunda önemli bir adım olduğuna işaret ediyor.
Önde gelen bilimsel dergi olan Nature’da 30 Ekim’de yayımlanan çalışmada, yaklaşık 80 milyon yıl önce yaşamış olan ve sığırcık büyüklüğündeki bu kuşun yeni bir tür olduğu belirlendi.
Navaornis hestiae adı verilen bu kuş, bilinen en eski kuş benzeri dinozor olan Archaeopteryx ile günümüz kuşları arasındaki köprüyü oluşturuyor.
Gagasının şekli ve büyük göz çukurlarıyla güvercinlere benzerlik gösteren Navaornis’in beyin yapısı, hem eski hem de modern akrabalarına dair bazı ortak özellikler taşıyor.
On milimetre çapa sahip olan beyin, günümüzdeki kuşların beyinlerinden daha küçük, ancak Archaeopteryx’ten daha büyük ve karmaşık yapıda.
Yeni keşfedilen kuş türüne, 2016’daki buluşu gerçekleştiren William Nava’nın adı verildi. (Stephanie Abramowicz/Los Angeles County Doğa Tarihi Müzesi)
Uçuş esnasındaki motor kontrolüne yardımcı olan beyincik yapısı ise daha çok Archaeopteryx’inkine yakın bir yapıda gözlemlendi.
Ayrıca, iç kulağının bazı bölümleri belirgin şekilde büyümüş olan bu hayvanın, muhtemelen uçuş denetimini farklı yollarla sağladığı düşünülüyor.
Günümüz kuşlarında karmaşık bilişsel yeteneklerle ilişkilendirilen serebrum yapısının büyüklüğü ve şekli, bu kuşun bilişsel olarak en eski türlerden daha gelişmiş, fakat modern kuşların gerisinde olduğunu ortaya koyuyor.
Cambridge Üniversitesi’nden çalışmanın ortak yazarlarından Dr. Guillermo Navalón, “Navaornis’in beyin yapısı, Archaeopteryx’le modern kuşlar arasında neredeyse mükemmel bir uyum sağlıyor; bu gerçekten önemli bir keşif anıydı” şeklinde yorumladı:
Bu fosil, gerçekten türünün tek örneği; ilk gördüğüm andan itibaren tüm kafatası kemiklerini ve beyni birleştirmeye kadar
0 Comments