Bilim insanları, Venüs’te uzun zamandır aranan büyük çarpma kraterlerinin var olabileceğini iddia etti.
Güneş Sistemi’nin ilk oluşum döneminde, Dünya da dahil olmak üzere iç kısımdaki karasal gezegenler asteroit bombardımanına uğramıştı.
Dünya üzerinde meydana gelen çarpma kraterleri, rüzgar ve levha hareketleri gibi doğal süreçler sayesinde zamanla yok olurken, Merkür, Ay ve Mars gibi diğer gezegenlerde devasa kraterler hâlâ görülmektedir.
Venüs’te ise bugüne dek yaklaşık 1000 krater tespit edilmiştir. Ancak bu kraterlerin genişlikleri 300 kilometreyi aşmadığı için, bilim insanları daha büyük çarpma kraterlerinin kaybolmuş olabileceğini araştırıyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Journal of Geophysical Research: Planets dergisinde 28 Ekim’de yayımlanan çalışmaya göre, bu kraterler aslında yok olmak bir yere gitmemiş olabilir.
Bilim insanları, Venüs’ün Haasttse-baad Tessera adı verilen bölgesine odaklandı. Tessera, büyük ölçüde bozulmuş, buruşukluklar ve oluklarla dolu yüzey şekillerini tanımlıyor.
Araştırmacılar, 1500 kilometre genişliğindeki Haasttse-baad Tessera’nın haritalarını kullanarak, bu bölgenin nasıl oluştuğunu anlamak için bilgisayar modelleri geliştirdi.
Venüs’ün mevcut kabuğu 112 kilometre kalınlığa ulaşmışken, milyarlarca yıl önce bu kalınlık yalnızca 10 kilometreydi.
Yeni araştırma modeline göre, ince kabuk nedeniyle gezegene çarpan büyük bir asteroid, krater oluşturmak yerine tesserayı geride bırakmış olabilir.
Asteroit, kabuğu delip altındaki mantoya ulaşarak burada bulunan lavların yüzeye çıkmasına ve yeni bir kratere dolmasına sebep olmuş olabilir. Zamanla yüzeyde soğuyan lavların altında oluşan plato, manto hareketleriyle yok olup, lav tabakasının tekrar yüzey seviyesine inmesine yol açmış olabilir.
ABD’nin Arizona eyaletindeki Gezegen Bilimleri Enstitüsü’nden çalışmanın ortak yazarı Vicki Hansen, bu durumu “bezelye çorbasının üstünde tabaka oluşmasına” benzetiyor.
Araştırmacılar ayrıca, Haasttse-baad Tessera’nın eşmerkezli halkalar içerdiğini de belirtti. Bu halkalar, Jüpiter’in bazı uydularında da görülebilen sert bir kabuğa çarpan cisimlerin oluşturduğu yapıların bir örneği.
Bilim insanları, Venüs’teki bu halkaların, ardışık iki asteroitin çarpması sonucunda oluştuğu hipotezini ortaya attı. İkinci asteroidin çapının yaklaşık 70 kilometre olduğu tahmin ediliyor.
Bu dev çarpma kraterlerinin 1,5 milyar ila 4 milyar yıl önce oluştuğu düşünülüyor. Ancak bulguların geçerliliğini sağlamak için daha fazla veri toplanması gerektiği ifade ediliyor.
Hansen, çalışmanın ilerleyen süreçte Venüs’ün en eski ve en büyük çarpma kraterini ortaya çıkarabileceğini, bu durumun gezegenin geçmişine dair nadir bir bakış açısı sunarak onun erken dönem süreçleri hakkında bilgi verebileceğini belirtti.
0 Comments