Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, son günlerde dünya genelindeki araştırmacılar için heyecan verici bir açıklama yaptı.
Bilim insanları için kıtayı bir “çekim merkezi” haline getirmeyi hedefleyen, yarım milyar euroluk Bilim için Avrupa’yı Seç (Choose Europe for Science) girişimi duyuruldu.
Bu hafta Logos’ta, bu yatırımı ele alarak arka planını, detaylarını ve karşılaşabileceği engelleri inceleyeceğiz.
1) Bilim için Avrupa’yı Seç nedir?
Ursula von der Leyen ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 5 Mayıs Pazartesi günü Paris’teki Sorbonne Üniversitesi’nde, dünyanın dört bir yanındaki araştırmacıları kıtaya çekmeyi amaçlayan programı kamuoyuna tanıttı.
Bilim için Avrupa’yı Seç girişimi, bilimin özgür kalması, yetenek yatırımları ve Avrupa’da inovasyonun hızlandırılması gibi önceliklere odaklanıyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Program çerçevesinde, çeşitli alanlardan uzmanların Avrupa’ya gelmeleri için 2025-2027 döneminde toplamda 500 milyon euroluk bir yatırım yapılması planlanıyor. Macron, Fransa’nın bu girişime ek olarak 100 milyon euro yatıracağının da altını çizdi.
Girişimin hedefleri arasında, AB üye devletlerinin 2030 yılına kadar GSYH’lerinin yüzde 3’ünü Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) projelerine ayırmaları bulunmaktadır.
Von der Leyen, “Bilimin, Avrupa’daki geleceğimizin anahtarı olduğuna inanıyorum” şeklinde bir ifade kullandı.
Bu 500 milyon euroluk hibenin, 2021-2027 dönemine ait 16 milyar euroluk bütçeye sahip Avrupa Araştırma Konseyi’ne (ERC) aktarılması hedefleniyor.
Ayrıca, Fransa’nın önerisi doğrultusunda, ERC bünyesinde 7 yıllık bir “süper hibe” oluşturulması da gündemde. Bu hibeyle, önde gelen araştırmacıların finansal istikrarlarının sağlanması amaçlanıyor.
Von der Leyen, ERC’nin Avrupa’da yeni laboratuvar kurma ve taşınma masraflarını karşılayan hibe miktarını 1 milyondan 2 milyon euroya yükselteceklerini de belirtti.
Avrupa Komisyonu Başkanı, “Avrupa’ya giriş ve burada kalma sürecini hızlandıracağız” diyerek, şöyle ekledi:
Marie Curie’nin bir zamanlar yaptığı gibi, yurt içi veya yurt dışında her araştırmacıya, bilimle bir gelecek hayal eden her genç kıza ve erkeğe mesajımız nettir: Bilimi seçin. Avrupa’yı seçin.
2) ABD’de bilimsel çalışmalara gelen darbeler
Avrupa’nın bu girişiminin ardında, Donald Trump’ın ikinci döneminde ABD’de bilimsel çalışmalara yönelik atılan engelleyici adımların olduğu öne sürülüyor.
Trump, göreve geldiği ocak ayından bu yana federal fonları dondurarak, soruşturmalar başlatarak ve yabancı öğrencilerin vizelerini iptal ederek üniversiteleri hedef almış durumda.
2026 mali yılı için önerilen bütçenin kabul edilmesi durumunda, ABD Ulusal Bilim Vakfı bütçesinin yüzde 56, ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) bütçesinin ise yaklaşık yüzde 40 azalması bekleniyor.
Böylesi bir ortamda iş kaybı endişesi yaşan araştırmacılar veya sınır dışı edilme riskiyle karşılaşan yabancı öğrenciler, farklı ülkelere yönelimi tercih ediyor.
Mart ayında hakemli dergi Nature’da
0 Comments