İsrail’de 3,800 Yıllık Bokböceği Muskası Bulundu

İsrail’in Tel Azekah bölgesinde bir çocuk tarafından bulunan “güzel bir taş”ın, 3 bin 800 yıl önce yapılmış bir Bronz Çağı bokböceği muskası olduğu ortaya çıkmıştır. Arkeologlar, bu önemli buluşu doğruladı.

İsrail Eski Eserler Kurumu’ndan gelen açıklamada, taşın, 3 yaşındaki Ziv Nitzan tarafından üzeri çakılla kaplanmış toprak bir yolda bulunmuş olduğu bildirildi.

Yapılan bir video tercümesinde Ziv’in ablası Omer Nitzan, “Etrafındaki 7 bin taş arasından bir tanesini aldı. Sonra üzerindeki kumu temizledi ve onda farklı bir şey olduğunu gördü” şeklinde konuştu.

Taşı ovup kumları temizlediğinde taşta farklı bir şeyler olduğunu gördük. Bu güzel taşı göstermeleri için ailemi çağırdım ve arkeolojik bir bulgu keşfettiğimizi anladık! Bunu hemen İsrail Eski Eserler Kurumu’na bildirdik.

Eski Eserler Kurumu, taşın Orta Tunç Çağı’ndan kalma ve Kenanlılara ait bir bokböceği muskası olduğunu belirledi. Kenanlılar, Levant bölgesinde yaşamış ve Mısır ile güçlü bağlar kurmuş eski bir halktır. Araştırmalar, Kenanlıların Orta Tunç Çağı döneminde bokböceğine benzeyen şekillerde mühür ve muska kullandığını göstermektedir.

Tel Azekah’ın havadan görünümü (Emil Aladjem/İsrail Eski Eserler Kurumu)

Bu tür eserlerin bölgedeki antik mezarların yanı sıra kamu ve özel binalarda da yaygın olarak bulunduğu vurgulanmaktadır. Antik Mısır’da bu sembollerin kullanımının yaygın olduğu ifade edilmektedir. Mısırlılar, gübre toplarını yuvarlayan bokböceklerini, Güneş tanrılarının “Güneş diskini” gökyüzünde yuvarlamasıyla ilişkilendiriyorlardı.

Ayrıca, Antik Mısırlılar bokböceği şeklini tanrının vücut bulmasının sembolü olarak değerlendirdikleri için, böceğin Mısır dilindeki adı “yaratılmak” fiilinden türemiştir.

Son 15 yıldır Tel Azekah’ta yapılan kazılarda, bölgedeki binlerce yıl önceki yaşamı aydınlatacak çok sayıda eser ortaya çıkarılmıştır. Buluntular arasında Yehuda Krallığı dönemine ait antik şehir surları ve tarımsal yapılar da bulunmaktadır.

Tel Aviv Üniversitesi arkeolojik kazı direktörü Oded Lipschits, “Kazı bulguları, Orta ve Geç Tunç Çağları boyunca Tel Azekah’ta, Yehuda ovalarındaki en önemli şehirlerden birinin geliştiğini göstermektedir” açıklamasında bulundu.

Ziv’in bulduğu bokböceği taşı, burada keşfedilen ve o dönemde Kenanlılar ile Mısır arasındaki yakın bağları ve kültürel etkileri kanıtlayan uzun bir Mısır ve Kenan buluntuları listesine katılmaktadır.