Antik Roma’nın Gizli Merkezi: Interamna Lirenas!

İtalya’nın iç kesimlerinde gerçekleştirilen kazı çalışmaları, bölgenin Roma döneminde “geri kalmış bir kasaba” olarak tanımlanması fikrini sorgulatarak, 3. yüzyıla kadar gelişen bir merkez olduğunu ortaya koydu.

Antik imparatorluğun çöküş sürecini inceleyen ve yakın zamanda yayımlanan “Roman Urbanism in Italy” adlı 10 yıllık araştırma, bu dönemin tarihini yeniden ele alıyor.

Arkeologlar, Interamna Lirenas kentinin farklı bölgelerinde yürütülen kazılarda, çatılı bir tiyatro, nehir limanı, pazar yerleri ile depolar gibi çok sayıda antik yapıyı gün yüzüne çıkardılar. Bu yapılar, önceden düşünülenden çok daha uzun süre ayakta kalmış ve gelişim göstermiş gibi görünüyor.

Bu bulgular, kentin Antik Roma döneminde geri kalmış bir bölge olma algısını çürütürken, burada yaklaşık bin yıl boyunca yaşanan zorluklara uyum sağlayarak ilerleyen bir yerleşim merkezi kurulduğunu vurguluyor.

Bilim insanları, kentin büyüklüğünün MÖ 2. yüzyılın sonlarında veya 1. yüzyılın başlarında zirveye ulaşmadığının, aksine MS 3. yüzyılın sonlarına kadar düşüşle başa çıktığını öne sürüyor.

Ayrıca, cumhuriyet döneminin ortalarından imparatorluk döneminin ilk dönemine kadar kentin istikrarlı bir şekilde büyüdüğüne dair “net kanıtlar” olduğu ve “MS 3. yüzyılın sonlarına kadar ne daralma ne de gerileme belirtisi görüldüğü” kaydedilmektedir.

Cambridge Üniversitesi’nden arkeolog Alessandro Launaro, “900 yıl boyunca önüne çıkan her zorluğa uyum sağlamış, gelişmiş bir kasaba bulduk” diyerek, bulguların geniş çaplı etkilerine dikkat çekiyor.

Son kazılarda keşfedilen en ilginç özelliklerden biri, Roma döneminde “yoğun bir yerleşim” barındırmış olma kanıtıydı.

Kazılar sırasında ortaya çıkan bir yazıt, kentin MÖ 46’da Jül Sezar tarafından ziyaret edilme ihtimalini de gündeme getiriyor.

Araştırmacıların elinde, kentin yapılaşmış alanının “çeşitli” özel ve kamu binaları ile “dolu olduğuna” dair önemli kanıtlar bulunmaktadır.

Ayrıca, yaklaşık 45 metreye 26 metre boyutlarındaki çatılı bir antik tiyatronun, 1500 ziyaretçiyi ağırlama kapasitesine sahip olabileceği belirtilmektedir. Tiyatro, kentin yaşamı boyunca en aktif kullanımda olduğunun tespit edildiği bir yapıdır.

Bu bulgular, birkaç avlu binası ve “çok daha büyük oranda” konut birimleri ile beraber, kentin “daha yüksek nüfus yoğunluğuna ve genel olarak daha büyük bir nüfusa” işaret ettiği gerekçesiyle önem taşımaktadır.

Son veriler, Interamna’nın nehir bağlantıları sayesinde yakındaki pazarlara doğrudan erişim sağladığını ve buradaki limanın faaliyetlerinin MÖ 1. yüzyıl ile MS 4. yüzyıl arasında zirveye ulaştığı düşüncesini destekliyor.

Dr. Launaro, “Interamna, birçok kişiye çeşitli fırsatlar sunuyordu, bu da nüfus seviyelerini ve uzun süreli yoğun yerleşimi açıklayabilir” şeklinde görüş belirtiyor.

Bilim insanları, kentin Roma İtalyası’nın düşüş döneminden sonra da kullanılmaya ve bakım görmeye devam ettiğine inanmaktadır.