Ahtapotların cinsiyet belirleme mekanizması üzerinde gerçekleştirilen araştırmalar, bu canlıların cinsiyet kromozomlarının çok eski bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koydu. Araştırmalar, yaklaşık 480 milyon yıl öncesine dayanan bir cinsiyet kromozomu örneğine ulaşmayı başardı.
İnsanlar ile birçok memelinin cinsiyetleri genellikle kromozomlar tarafından belirlenirken, bu durum tüm canlılar için geçerli değildir. Örneğin, deniz kaplumbağalarında cinsiyet, yumurtaların yuva yaptığı kumun sıcaklığına bağlı olarak şekillenmekte, bazı balıklarda ise genetik yapı yerine özel genler tarafından belirlenmektedir.
Ancak bilim insanları, ahtapotların yavrularının cinsiyetinin nasıl belirlendiğini henüz keşfedememişti.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Oregon Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, dişi Kaliforniya iki benekli ahtapotunun DNA’sını inceleyerek, genetik materyalin yarısına sahip bir kromozoma rastladı. Bu bulgular, daha önce erkek ahtapotların DNA’sında gözlemlenmemişti.
Makalede yer alan yazar Gabby Coffing, bu kromozomun, dizileme verilerine göre yalnızca bir kopya taşıdığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
Bunu daha fazla araştırınca, bir cinsiyet kromozomuna rastlamış olmamız gerektiğini anladık.
Ekibin araştırmaları, daha önce inceleme altında olan ahtapotların genetik verilerini yeniden gözden geçirmelerini sağladı.
Başka ahtapot türlerinde ve 248 ila 455 milyon yıl önce ahtapotlardan ayrılan kalamar türlerinde de benzer kromozom yapısına sahip genetik materyal keşfedildi. Öne çıkan bulgulardan biri de yaklaşık 480 milyon yıl önce ahtapotlardan ayrılan notilus türünde bu kromozomun bulunduğuydu.
Farklı türlerin bu özel kromozomu taşıması, milyonlarca yıldır cinsiyet belirleme mekanizmasının bu şekilde işlemiş olabileceğini göstermekte. Bilim insanları, bu bulguyu en eski cinsiyet kromozomlarından biri olarak nitelendiriyor.
Araştırmacıların belirttiğine göre, cinsiyet kromozomları genellikle üreme yetisini büyük ölçüde etkiledikleri için evrimsel süreç içinde önemli değişimler geçirmiştir. Ancak kafadanbacaklılar ailesinin bu olayı çok uzun zaman önce çözmüş olduğu zannediliyor.
Coffing, kafadanbacaklıların son derece ilginç bir grup olduğunu belirterek, “Onlar hakkında bilmediğimiz pek çok şey var” ifadelerini kullandı ve ekledi:
Bu, onların çok eski cinsiyet kromozomlarına sahip olduklarını gösteriyor.
Araştırma, ahtapotların cinsiyetinin kromozomlar tarafından belirlendiğini gösterse de, hala yanıtsız pek çok soru mevcut. İnsanlarda kadınlar XX ve erkekler XY kromozomları taşırken, ahtapotların bazı kuş ve kelebeklerdeki sistemle benzerlik gösterdiği düşünülüyor. Bu hayvanlarda erkekler ZZ, dişiler ise ZW kromozomlarına sahip oluyor.
Fakat ahtapotlarda henüz W kromozomu tespit edilmedi. Bu canlılarda erkeklerin çift kromozoma, dişilerin ise tek bir kromozoma sahip olabileceği ihtimali gündeme gelmektedir.
0 Comments