Canlıların vücutlarındaki karbonun, galaksinin dışına çıkıp geri döndüğüne dair yeni kanıtlar ortaya çıktı.
Yaşamın temel bileşenlerinden biri olan karbon, yıldızlarda oluşuyor ve bu yıldızlar süpernova patlaması ile yaşamlarının sona erdiğinde, karbonu uzaya salıyor.
Sonrasında “galaktik geri dönüşüm” adı verilen bir süreç ile bu karbon, Dünya gibi gezegenler tarafından yakalanarak yeniden kullanılıyor.
Hakemli dergi Astrophysical Journal Letters’ta yayımlanan araştırmada, karbonun galaksilerin dışına çıktığı belirlendi.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Galaksileri çevreleyen büyük gaz bulutları olarak tanımlanan galaksi çevresi ortamı (circumgalactic medium / CGM), 2011 yılında Hubble Uzay Teleskobu tarafından kanıtlanmıştı.
Samanyolu gibi hala yıldız üretmeye devam eden galaksilerin etrafındaki bu bulutlarda yüksek miktarda oksijen bulunduğu saptanmıştı.
Yeni çalışmanın ekibi, Hubble’ı kullanarak 11 galaksiyi çevreleyen bir CGM’nin, 9 kuasarın ışığıyla etkileşimini detaylı bir şekilde inceledi.
Evrendeki en parlak cisimler arasında yer alan kuasarlar, bir galaksideki diğer yıldızların ışığını büyük ölçüde örtebiliyor.
Farklı elementler, ışığı değişik dalga boylarında emdiğinden bilim insanları, kuasar ışığının gaz bulutuyla etkileşimini inceleyerek CGM’nin bileşimini anlamayı başardı.
Araştırmada, bulutun yalnızca oksijen değil, aynı zamanda yüksek miktarda karbon barındırdığı tespit edildi.
Çalışmanın yazarlarından Samantha Garza, “Galaksi çevresi ortamının hem karbon hem de oksijen için büyük bir rezervuar görevi gördüğünü artık teyit edebiliyoruz.” şeklinde konuşarak şunları ekledi:
Özellikle yıldız oluşturan galaksilerde, bu maddelerin sonrasında galaksiye geri düşerek geri dönüşüm sürecine devam ettiğini düşünüyoruz.
Bilim insanları, bazı durumlarda karbonun, galaksilerarası uzaya doğru yaklaşık 400 bin ışık yılı boyunca yayıldığını gözlemledi. Karşılaştırmak gerekirse, Samanyolu’nun çapı yaklaşık 100 bin ışık yılı civarındadır.
Washington Üniversitesi’nden Jessica Werk, çalışmanın bulguları hakkında “Galaksi evrimi ve galaksilerin yeni yıldızlar oluşturmak için kullanabileceği karbon rezervinin doğasıyla ilgili çıkarımlar heyecan verici.” ifadesini kullanarak,
Vücudumuzdaki karbon muhtemelen galaksinin dışında önemli bir süre geçirmiştir.
Bilim insanları, CGM’yi inceleyerek geri dönüşüm sürecinin zaman içindeki seyri hakkında bilgi edinebilir ve Samanyolu’nun geleceği üzerine öngörülerde bulunabilir.
Bazı araştırmacılar, CGM’nin geri dönüşüm sürecine katkısının azalması veya tamamen durmasının bir galaksideki yıldız popülasyonunun düşmesine neden olabileceğini öne sürüyor.
CGM’nin başka hangi elementleri içerdiğini keşfetmek için daha fazla araştırma yapılması gerektiği vurgulanıyor.
0 Comments