Bilim insanları, Dünya’nın en eski buzunu keşfetmek amacıyla gerçekleştirdiği çalışmalar doğrultusunda, 2.800 metre uzunluğunda bir buz çekirdeği delerek Antarktika buz tabakasının kaya tabanıyla birleştiği bölgeye ulaşmayı başardı. Bu önemli başarı, Dünya ikliminin en az 1,2 milyon yıl öncesine dair kesintisiz bir kayıt sağlıyor.
Avrupa Komisyonu’nun destek verdiği “Beyond EPICA’nın – Oldest Ice” (EPICA’nın Ötesinde – En Eski Buz) projesi kapsamında, Antarktika’daki Little Dome C (Küçük Kubbe C) bölgesinde faaliyet gösteren araştırmacılar, bu dikkat çekici buz çekirdeğine ulaşan ilk ekip olma özelliğini taşıyor.
Projenin saha baş araştırmacısı ve Göttingen Üniversitesi ile Alfred Wegener Enstitüsü’nde profesör olan Frank Wilhelms, konuya ilişkin yaptığı açıklamada “Doğru konum, yüksek teknolojiye sahip radyo yankı sondaj teknolojileri ve buz akışı modellemesi kullanılarak belirlendi. Etkileyici bir şekilde, 0,8 ila 1,2 milyon yıl öncesine ait, tam olarak tahmin edilen bir lokasyonda, 2.426 ila 2.490 metre derinlik aralığında kayda ulaştık. Bu durum, önceki yirmi yıl boyunca elde ettiğimiz EPICA buz çekirdeği kaydımızı genişletiyor” ifadelerini kullandı.
Antarktika, kıtasal kayanın üstünde bulunan devasa buz tabakalarıyla kaplı bir bölgeyi temsil ediyor. Beyond EPICA’nın son keşif gezisi, gezegenimizin geçmişine dair önemli veriler sunabilecek bir noktada, buz ve kaya arasındaki geçiş noktasına ulaştı. Buz çekirdeklerinin her katmanında, oluştuğu dönemde atmosferde bulunan gazlar, tozlar ve izotopik bileşimler hapsolmuş durumda, bu sayede bu çekirdekler Dünya’nın iklim tarihi hakkında bilgi edinme imkanı sağlıyor. Katmanlar içerisinde bulunan maddelerin oranları ve bazı durumlarda yalnızca varlıkları, bilim insanlarının geçmiş dönemlerin koşullarını aydınlatmasına yardımcı olmaktadır.
Bu projede saha baş bilimcisi ve doktora sonrası araştırmacı olarak görev alan Julien Westhoff, Little Dome C’de gerçekleştirilen ön analizlerden elde ettikleri sonuçların, en üstteki 2.480 metrede yüksek çözünürlükte 1,2 milyon yıla kadar uzanan bir kayıt içerdiğini gösterdiğini belirtti. Ayrıca burada, 13.000 yıla kadar olan dönemin bir metrelik buza hapsedildiğini vurguladı.
Buz örneklerinin elde edilmesinin oldukça zorlu bir görev olduğunu belirtmek gerekir. Ekip, yaz aylarında ortalama -35°C olan sıcaklıkta, deniz seviyesinden 3.200 metre yükseklikteki merkezi Antarktika platosunda toplamda 200 günden fazla süreyle çalışmalarını sürdürdü.
Artık projenin, toplanan buz çekirdeği örneklerini analize uygun laboratuvarlara taşıma aşaması geliyor. ENEA-UTA (Ulusal Yeni Teknolojiler, Enerji ve Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma Ajansı – Antarktika Teknik Birimi) kıdemli araştırmacısı ve Beyond EPICA’nın ENEA lojistik başkanı Gianluca Bianchi Fasani, “Bu çalışma sırasında çıkarılan değerli buz çekirdekleri, projenin lojistiği açısından önemli bir zorluk olan -50°C soğuk zincirini koruyarak buzkıran gemisi Laura Bassi ile Avrupa’ya geri taşınacak” açıklamasında bulundu.
0 Comments