Gizemli Enerji Patlaması Kırmızı Cüceden Geliyor!

Bilim insanları, gizemli bir enerji patlamasının, kırmızı cüce bir yıldız ile ölü bir yıldızın kalıntısından kaynaklanıyor olabileceğini keşfettiler.

Gökbilimciler, radyo dalgaları yayan patlama türlerinin ardındaki mekanizmaları uzun zamandır araştırıyor. Geleneksel olarak, bu tür patlamalar arasındaki süreler birkaç saniye hatta daha kısa olabiliyor.

Ancak 2006 yılından bu yana, patlamalar arasındaki sürenin birkaç dakikadan birkaç saate kadar uzadığı olaylar tespit edilmeye başlandı.

Uzun periyotlu radyo geçişi olarak adlandırılan bu olaylar, yaklaşık 20 yıldır bilim insanlarının gündeminde yer alıyor ve bu aralıklı patlamalarda radyo dalgalarının nasıl üretildiği hakkında kafa yoruyorlar.

Bu olaylar genellikle galaksinin yoğun bölgelerinde görüldüğü için, kaynak cisimleri belirlemek de oldukça güç. Son bulgular, hakemli dergi Astrophysical Journal Letters’ta 26 Kasım’da yayımlanan bir çalışmada yer alıyor; burada Samanyolu’nun daha az gökcismi içeren eteklerinden gelen bir uzun periyotlu radyo geçişi inceleniyor.

GLEAM-X J0704-37 olarak adlandırılan bu fenomen, her üç saatte bir 30 ila 60 saniye süren patlamalarla dikkat çekiyor. Bu olay, uzun periyotlu radyo geçişleri arasında en uzun aralığa sahip patlama olan GLEAM-X J0704-37, bu alanda rekoru elinde tutuyor.

Güney Afrika’daki MeerKAT ve Şili’deki Güney Astrofizik Araştırma teleskoplarıyla yapılan gözlemler, GLEAM-X J0704-37’nin M-tipi yıldız olarak bilinen bir kırmızı cüceden kaynaklandığını ortaya koyuyor.

Curtin Üniversitesi’nden çalışmanın ortak yazarlarından Natasha Hurley-Walker, “M-tipi yıldızlar, Güneş’in kütlesinin ve parlaklığının çok azına sahip olan düşük kütleli yıldızlardır. Samanyolu’ndaki yıldızların yüzde 70’ini oluştursalar da, çıplak gözle görülemezler” açıklamasında bulundu.

M-tipi yıldızlar, yalnız başlarına bizim gözlemlediğimiz miktarda enerji üretemezler.

Verileri tekrar inceleyen ekip, kırmızı cücenin muhtemelen ikili bir sistem içerisinde bulunduğunu tespit etti. Araştırmacılar, diğer cismin büyük ihtimalle bir beyaz cüce yıldız olduğunu düşünüyorlar.

Güneş gibi yıldızlar, süpernova patlaması geçirecek kütleye sahip olmadıklarından yaşam döngülerinin sonuna geldiğinde dış katmanlarını atmaya başlar. Geri kalan çekirdek ise yoğun bir beyaz cüce haline dönüşür.

Bilim insanları, bu sistemdeki güçlü manyetik alanların, hızlı dönen nötron yıldızları (pulsar) gibi düzenli enerji patlamalarına neden olabileceğini öne sürüyor.

Ekip, araştırmalarına devam ederek bu sistemi doğrulamayı ve radyo dalgalarının üretim mekanizmasını tam olarak anlamayı hedefliyor. Ayrıca, teleskopların geçmiş gözlemlerinde GLEAM-X J0704-37’ye benzer patlamaların da tespit edilmesini umuyorlar.